“BIOLOGIK FAOL BIRIKMALAR: KIMYODAN TIBBIYOTGACHA” XVI xalqaro ilmiy-amaliy konferensiyasi muvaffaqiyatli o‘tkazildi!
2026-yil 7–9-oktabr kunlari Toshkent shahrida O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi akademik S.Yu. Yunusov nomidagi O‘simlik moddalari kimyosi instituti tashkil etilganining 70 yilligiga bag‘ishlangan “Biologik faol birikmalar: kimyodan tibbiyotgacha” mavzusidagi XVI xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya bo‘lib o‘tdi.
Uch kun davom etgan xalqaro ilmiy anjuman tabiiy birikmalar kimyosi, biologik faol moddalar, farmakologiya, tibbiyot, biotexnologiya va zamonaviy ilmiy-texnologik tadqiqotlarning dolzarb masalalarini muhokama qilish, ilmiy tajriba almashish hamda xalqaro hamkorlikni rivojlantirish uchun muhim ilmiy platformaga aylandi.
Konferensiyada dunyoning 15 dan ortiq mamlakatidan 107 nafar xorijiy olim, yetakchi mutaxassis va xalqaro ekspertlar ishtirok etdi. Mazkur ko‘rsatkich anjumanning xalqaro miqyosini hamda O‘zbekistonda tabiiy birikmalar kimyosi va biologik faol moddalar bo‘yicha shakllangan ilmiy maktabning xalqaro ilmiy hamjamiyat bilan aloqalari tobora kengayib borayotganini namoyon etdi.
Ilm-fan va tibbiyot o‘rtasidagi ilmiy ko‘prik. Konferensiyaning asosiy e’tibori tabiiy manbalardan biologik faol birikmalarni izlash va ajratib olishdan boshlab, ularning kimyoviy tuzilishini aniqlash, biologik faolligini o‘rganish, farmakologik xususiyatlarini baholash hamda ilmiy ishlanmalarni tibbiyot va farmatsevtikada qo‘llashgacha bo‘lgan ilmiy jarayonlarning uzviy bog‘liqligiga qaratildi.
Anjuman doirasida tabiiy birikmalar kimyosi, fundamental va amaliy kimyo, farmakologiya, yangi dori vositalarini yaratish, biotexnologiya, nanotexnologiyalar hamda tibbiyotning dolzarb muammolariga bag‘ishlangan ilmiy ma’ruzalar va muhokamalar o‘tkazildi.
Alohida e’tibor yurak-qon tomir va miya-qon tomir kasalliklarining oldini olish, neyrodegenerativ kasalliklarga qarshi yangi biologik faol moddalarni izlash, shuningdek, Markaziy Osiyo mintaqasida uchraydigan dolzarb kasalliklar bo‘yicha ilmiy hamkorlik masalalariga qaratildi.
Konferensiya dasturidan, shuningdek, O‘zbekistonda yaratilgan va tibbiyot amaliyotida qo‘llanib kelayotgan “Allapinin” antiaritmik preparatining 40 yillik qo‘llanilish tarixiga bag‘ishlangan maxsus ilmiy yo‘nalish ham o‘rin oldi.Yetakchi olimlar va yosh tadqiqotchilar ishtiroki
Konferensiya davomida yalpi majlislar, yetakchi olimlarning ma’ruzalari, ilmiy sho‘balar va poster sessiyalari tashkil etildi. Yosh olimlar, doktorantlar va tadqiqotchilar o‘zlarining ilmiy natijalari va yangi ishlanmalarini xalqaro ilmiy hamjamiyat vakillariga taqdim etish imkoniyatiga ega bo‘ldilar.
Bunday ilmiy muloqot yosh tadqiqotchilarning xalqaro ilmiy aloqalarini kengaytirish, yangi ilmiy g‘oyalarni shakllantirish, tajriba almashish va istiqbolli qo‘shma tadqiqotlarni yo‘lga qo‘yish uchun muhim imkoniyat yaratdi.
Institutning 70 yillik ilmiy merosi. Konferensiya O‘zbekiston Fanlar akademiyasi akademik S.Yu. Yunusov nomidagi O‘simlik moddalari kimyosi institutining 70 yillik ilmiy faoliyati va tabiiy birikmalar kimyosi sohasidagi ilmiy merosini sarhisob qilish uchun ham muhim maydon bo‘ldi.
Yetmish yillik ilmiy faoliyat davomida institut olimlari tomonidan 5 000 dan ortiq yangi tabiiy birikma ajratib olingani, 3 500 dan ortiq birikmaning tuzilishi aniqlangani va 10 000 dan ortiq birikma sintez qilingani konferensiya doirasida qayd etildi. Shuningdek, institut ilmiy ishlanmalari asosida 60 dan ortiq original dori vositasi amaliyotga joriy etilgani ta’kidlandi.
Bugungi kunda institut faoliyati fundamental tadqiqotlar bilan cheklanib qolmay, ilmiy ishlanmalarni farmatsevtika va tibbiyot amaliyotiga yaqinlashtirishga ham yo‘naltirilgan. Xususan, dori substansiyalarini tajriba-sanoat miqyosida ishlab chiqarish, farmatsevtika kompaniyalari bilan hamkorlik qilish va yangi biologik faol substansiyalarni amaliyotga joriy etish bo‘yicha ishlar davom ettirilmoqda.
Xalqaro ilmiy hamkorlik uchun yangi imkoniyatlar. Konferensiyaning muhim natijalaridan biri tabiiy birikmalar kimyosi, farmatsevtika, tibbiyot va biotexnologiya yo‘nalishlarida xalqaro ilmiy hamkorlikni yanada rivojlantirish istiqbollarining muhokama qilinganidir.
Anjuman doirasidagi ilmiy muloqotlar orqali olimlar o‘rtasida yangi ilmiy loyihalar, qo‘shma tadqiqotlar, tajriba almashish va istiqbolli ishlanmalarni rivojlantirish uchun yangi imkoniyatlar shakllandi. Konferensiyaning yakuniy kunida xalqaro qo‘shma loyihalarning keyingi yo‘nalishlarini belgilashga qaratilgan ilmiy muloqotlar ham tashkil etildi.
